C vitamini
Prof.Dr.Osman Müftüoğlu
• Bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Sigaranın olumsuz etkilerini azaltır.
• Cildi korur, cilt gerginliğini ve parlaklığını destekler.
• Damarları korur.
• HDL-kolesterolü artırır.
• LDL-kolesterolün damarsal zararlarını engeller.
• Damar duvarını güçlendirir.
• Damarın iç yüzeyini korur
• Damar duvarının esnekliğini destekler. Antioksidan yararları nedeniyle uzun yaşamı destekler
C vitamini (askorbik asit), dokuların gelişimi ve tamiri, adrenal bez fonksiyonu ve sağlıklı dişetleri için gerekli bir antioksidandır. Antistres hormonların oluşumunda yardımcıdır, kirliliğin zararlı etkilerine karşı korur. Kanseri önlemede yardımcıdır. Enfeksiyonlara karşı koruyucudur ve bağışıklığı artırır. Ayrıca demir emilimine de yardımcı olur.
Kandaki kolesterolü ve tansiyonu düşürür ve damar sertliğini önler. Ciltteki sıyrıkların düzelmesini, yara ve yanık iyileşmesini hızlandırır. Yeni çalışmalar göstermiştir ki, vitamin C ile vitamin E birbirinin antioksidan etkisini güçlendirir. Vitamin E hücre zarlarındaki serbest radikalleri temizlerken, vitamin C de biyolojik sıvılardaki serbest radikallere etkilidir. Vücut vitamin C' yi oluşturamadığından ya besinlerle ya da tamamlayıcılarla sağlanmalıdır. Besinlerle alınan vitamin C'nin çoğu ne yazık ki idrarla atılır. Kanser gibi ciddi hastalıkların varlığında, daha yüksek vitamin C miktarları gerektiğinde vitamin C'yi doktor tavsiyesi ve kontrolüyle damardan almak, ağızdan yüksek doz almaya göre daha etkilidir. İskorbüt, vitamin C eksikliğiyle oluşan bir hastalıktır. Yara iyileşmesinde gecikme, sünger gibi yumuşak ve kolay kanayan dişetleri, vücutta su toplanması, aşırı zayıflık ve cilt altında topluiğne başı gibi kanamalarla görülen bir hastalıktır. Batı toplumlarında daha az rastlanır. Vitamin C'nin hafif eksikliğinde, fırçalarken dişlerde kanama, enfeksiyonlara eğilim (özellikle soğuk algınlığı), eklem ağrıları, enerji yokluğu, sindirim bozukluğu gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.
C vitamini çilek, kiraz gibi yumuşak meyvelerde, turunçgillerde, yeşil sebzelerde bulunur. Yüksek miktarda C vitamini içeren besinler kuşkonmaz, avokado, pancar yaprağı, siyah kuşüzümü, brokkoli, kavun, greyfurt, lahana, limon, soğan, portakal, papatya, bezelye, taze biber, ananas, turpgiller, kuşburnu, ıspanak, çilek, pazı, domates, şalgamdır.
Antioksidan yarar için günde 1000-1500 mg C vitamini tüketimi gerekir. Bu miktarda C vitamini alabilmek için her gün 15-20 adet portakal, 15 porsiyon çilek, 1 kg brokkolî, 15-20 adet kivi, 25-30 adet domates, 15-20 adet yeşil biber tüketmelisiniz. Bu nedenle antioksidanlardan yarar için ilave C vitamini desteği almak gereklidir.
Alkol, ağrı kesici ilaçlar, antidepresanlar, kanın pıhtılaşmasını önleyici ilaçlar, doğum kontrol hapları, kortizonlu ilaçlar vücuttaki C vitamini düzeyini azaltabilir. Sigara kullanımı da C vitamini azlığına neden olur. Maksimum etki için, günlük iki doz halinde tamamlayıcı C vitamini alınmalıdır. Özellikle kanser ve AÎDS gibi süreğen hastalıkları olanlarda ester formu etkilidir. Vitamin C'nin ester formu, standart C vitamininden dört kez daha hızlı dokulara girer, vücut dokularında daha uzun süre kalır ve elde edilen vitamin C düzeyleri de dört kat daha yüksektir. Ayrıca, sadece 1/3'ü idrarla kaybolur. Aspirin ve C vitamini yüksek dozlarda birlikte alınırsa, mideyi rahatsız ederek ülser gelişimine yol açabilir. Aspirin düzenli olarak kullanılacaksa, C vitamini ester formunda kullanılmalıdır. Gebelik varsa, günlük 5000 mg'dan fazla C vitamini alınmamalıdır. Bebeklerin ve küçük çocukların bu vitamine ihtiyacı vardır, doğum sonrası alışılmış yüksek dozlardan yoksun kalınırsa, iskorbüt gelişebilir. Çiğnenebilir C vitamini tamamlayıcıları diş minelerini zedeleyebileceğinden kullanımından kaçınılmalıdır.
Yaşasın Hayat, 2003
